انسیه موسویان در نهمین «عصرانه ادبی» که به منظور تجلیل از مقام ادبی «سودابه امینی» با حضور شعرا، منتقدان و اهالی ادب در خبرگزاری فارس برگزار شد وجود مفاهیم عظیمی همچون شهادت، حماسه و وطن را از ویژگی‌های شعر امینی دانست.

موسویان: شعر امینی حاوی مفاهیم عظیمی چون شهادت، حماسه و وطن است

 

 

در این نشست بهروز قزل‌باش، رضا اسماعیلی، اسماعیل یکتایی لنگرودی، سید اکبر میرجعفری، سید احمد نادمی، انسیه موسویان، مرضیه رحمانی، وحید زریان، عبدالرحیم سعیدی‌راد، علی داودی حضور داشتند. در ابتدای این جلسه حسین قرایی که مدیریت جلسه را برعهده داشت با قرائت دو بیت شعر ابتدا به کلام نموده و در ادامه گفت:

دلم روز قیامت مال زهرا (س)

که عمری می‌دود دنبال زهرا (س)

نمی‌پرسد چرا احوال ما را

کسی که می‌شناسد حال زهرا (س)

اشعار و اندیشه سودابه امینی، در این سال‌ها به جوانان جهت داده است. برگزاری مراسم جمع و جوری از این نوع هرچند پاسداشتی برای ایشان است ولی فکر نمی‌کنم که یکی – دو سال بیشتر حق شاعری ایشان را ادا کند.

عاشقانه، عارفانه و ... اشعاری بوده که شما سرودید و همه خوب بوده و همه برای تجلیل این مقام شعری و ادبی در اینجا حاضر شدند.

*درخشان‌ترین دوران بالندگی شعر زنان پس از انقلاب

در ادامه این نشست سودابه امینی با تقدیم یک غزل به مادرش که در این جلسه حضور داشت صحبت‌های خود را شروع کرد.

هی چرخ می‌خوردی و زخمت کهنه‌تر می‌شد

خاکسترت را خواب دیدی بال و پر می‌شد

یوسف سیاوش می‌شد و سودابه می‌چرخید

در صورتی دیگر زلیخا جلوه‌گر می‌شد

ای خون خنیاگر دلت را برده بود این تیغ

رگ‌های من با تیزی تو تیره‌تر می‌شد

این استحاله در حدود مرگ ممکن بود

اما چگونه، بی وجود تو مگر می‌شد

جور دگر می‌شد که بنویسد تو را اما

باید شبیه مرگ می‌شد، پر خطر می‌شد

وی ادامه داد: خیلی خوشحالم که در ادبیات پس از انقلاب، ما در درخشان‌ترین دوران بالندگی شعر به ویژه در زمینه شعر زنان هستیم. می‌طلبد که مسئولان فرهنگی بیشتر به این حوزه توجه کنند و حمایت‌های بیشتری از این عرصه نمایند. برگزاری دو دوره کنگره شعر زنان شاهدی بر این مدعا است. امیدوارم مسئولان فرهنگی کشور به ظرفیت‌های شعر زنان بیشتر توجه کنند. از توجه صاحب‌نظرانی که در این جلسه حضور داشتند و در مورد شعر من اشاراتی داشتند تشکر می‌کنم و این توجه مرا تشویق می‌کند تا بیشتر و با جدیت به فعالیت شعری خود ادامه بدهم.

در ادامه، انسیه موسویان منتقد و نویسنده به ابعاد شعر امینی پرداخت و توضیح داد: سودابه امینی با انتشار چندین مجموعه شعر در وهله نخست به عنوان یکی از زنان توانمند در عرصه شعر کلاسیک شناخته شده است. اما سابقه چندین سال مربیگری در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان موجب شده تا به واسطه این حرفه در میان آثار بزرگسال خود به سراغ عرصه کودک و نوجوان نیز برود. امینی سال گذشته دو مجموعه شعر سپید با نام‌های «پسر اردیبهشت» و «فصل آهو و کبوتر» برای مخاطب نوجوان منتشر کرده است.

*همراه و همدلی صمیمی، به جای بزرگسالی عبوس

وی افزود: کتاب «فصل آهو و کبوتر» به عنوان اثر ویژه شایسته تقدیر در شورای کتاب کودک شناخته شده است. هر دو کتاب به بازگویی درد و دل‌های مادری با هر دو فرزند دلبندش پرداخته است. مادری که سعی کرده چهره دوران نوجوانی خود را در چهره فرزندانش ببیند و با نزدیک شدن به احساسات و عواطف آن دو به حالات آن دورانش نقبی بزند. شاعر سعی کرده است که لحن، زبان و ... را به حال و هوای مخاطب خود نزدیک کند و به جای بزرگسالی عبوس، همراه و همدلی صمیمی باشد، که تنها از نظر سن و تجربه در جایگاه بالاتری قرار دارد. او بزرگسالی خود را در بیان شعری کتمان نمی‌کند و سعی کرده به مخاطب این پیام را برساند، که اگرچه در موقعیت امروز با تو تفاوت‌هایی دارم، اما من هم روزگاری در سن و سال تو بودم و شرایط امروز تو را داشته‌ام و درک می‌کنم. به همین دلیل است که گاه اشعار این کتاب به خاطرات حسرت‌بار گذشته وفادارند:

چشم می‌گذارم و با تو قایم باشک بازی می‌کنم

بی درنگی کودکی‌ات را پنهان می‌کنی

و من که بازی را

به نوجوانی تو باخته‌ام

در اندوه بازگشت به گذشته

غرق می‌شوم

چه می‌گویند به آن

نوستالژی

*گفت‌وگوی رو در رو با مخاطب در اشعار امینی

موسویان در ادامه یادآور شد: امینی در این دو کتاب گفت‌وگویی رو در رو و بی‌پرده با مخاطب خود دارد و در این گفت‌وگو با نوجوان خود که می‌تواند نماد نوجوانان امروز باشد از موضوعات گوناگون می‌گوید. از مفاهیم بزرگ و عظیمی چون، کودکی، زندگی، مرگ، آفرینش، بهشت، رستاخیز، شهادت، حماسه، وطن و غیره. او در برخی اشعارش مادر است با همان ویژگی‌های سنتی که از این مفهوم سراغ داریم:

بال‌هایم را فروخته‌ام تا برای تو خانه‌ای بخرم

آشیانه‌ای شاید

کز عشق

مالامالش می‌خواهم

و گاه همان چهره اسطوره‌ای یا به عبارت بهتر زن اساطیری:

و من که مادر تمام زمینم

به دقیقه دریا

گهواره خردیت را

که سرشار از راز گل سرخ است

از آب‌های جهان گذر خواهم داد

*آرکائیسم و تلمیح دو ویژگی برجسته شعر امینی

استفاده از آرکائیسم و کاربرد آرایه تلمیح دو ویژگی مهم و برجسته این دو کتاب است. زبان شاعر بین دو زبان ساده و امروزی و کهن و باستان‌گرایانه در نوسان است. آنجا که شاعر به سمت روایت داستان‌های کهن و باستانی می‌رود، گویی که ناخودآگاه زبان به سمت آرکائیک می‌رود. نظیر این نمونه‌ها که کاربرد شکل کهن واژه‌ها و ساختار جملات زبان شعر او را برجسته و دارای تشخص کرده است. اما در آنجایی که روبروی نوجوان خود نشسته و مشغول درد و دل است زبانی امروزی و ساده و نزدیک به گفتار روزمره را انتخاب می‌کند.

رپ، موسیقی نواحی تو نیست پسرم

درد عشقی کشیده‌ام که مپرس را رپ جواب نمی‌دهد

می‌گویی نه

موسیقی دو تار تربت جام را گوش کن

*استفاده از واقعیات ملموس به جای نوستالژی و رمانتیسم

وی در ادامه توضیح داد: همانگونه که اشاره شد تلمیح از آرایه‌های پرکابرد در این دو کتاب است. اشاره به نام و زندگی پیامبرانی چون سلیمان، ادریس، آدم و حوا، نوح، خضر، ابراهیم و محمد صلوات الله علیه و آله به چشم می‌خورد. به علاوه که برخی شعرها با نام اسطوره‌ها و شخصیت‌های تاریخی چون لیلی و مجنون، بلقیس، زلیخا، رودابه، سیاوش و .. گره خورده‌اند. نگاه تازه و خلاقانه شاعر به این اسطوره‌ها را باید نوعی بازخوانی دوباره این شخصیت‌ها دانست که از نقاط قوت این اشعار است. کابرد این تلمیح‌ها بر قوت و فخامت این اشعار می‌افزاید و نشان از دانش گسترده و مطالعات سراینده دارد. از بخش‌های موفق این دو مجموعه استفاده از واقعیت‌های روز و ملموس به جای نوستالژی و رمانتیسم است و اینجاست که نوجوان می‌فهمد شاعر با اینکه بزرگسال است اما به جای نصیحت، او را نگران و مهربانانه می‌پاید و در کنار اوست.

امروز در روزنامه‌ها می‌خوانی

دختری را در ستون گمشده‌ها

پا تند می‌کنی

نکند این تویی

که از زمان جامانده‌ای دخترم


آخرین بروزرسانی (پنجشنبه, 01 خرداد 1393 ساعت 12:46)